Tại buổi làm việc với Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được chiều 15/5, ông Lương Minh Phúc, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM (TCIP), đã báo cáo về tình hình triển khai dự án Vành đai 3 đoạn qua địa bàn thành phố. Khó khăn lớn nhất đang đối mặt là tình trạng thiếu cát đắp nền và vướng mắc trong khâu vận chuyển, đặc biệt ảnh hưởng đến các gói thầu phía tây thành phố sau khoảng hai năm dự án được khởi công.
Tình trạng thiếu cát không chỉ đe dọa tiến độ thi công Vành đai 3 TP HCM mà còn ảnh hưởng đến nhiều dự án giao thông trọng điểm khác tại khu vực phía Nam. Nhu cầu cát đắp nền cho riêng đoạn Vành đai 3 qua TP HCM là khoảng 6,6 triệu m3. Đến nay, các đơn vị thi công mới huy động được khoảng 2,15 triệu m3 về công trường. Trong năm 2025, lượng cát cần tiếp tục huy động để đáp ứng tiến độ là 3,75 triệu m3.
Mặc dù 10 trong số 14 mỏ cát tại ba tỉnh miền Tây (Vĩnh Long, Tiền Giang, Bến Tre) đã được cấp phép khai thác và phân bổ nguồn cung cho dự án, việc thiếu hụt vật liệu này vẫn gây khó khăn lớn cho các nhà thầu, khiến một số gói thầu phía tây TP HCM (qua Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh) bị chậm so với kế hoạch ban đầu. Để khắc phục, một số nhà thầu đã chủ động tìm kiếm nguồn cung từ thị trường ngoài, thậm chí nhập khẩu từ Campuchia. Tuy nhiên, không phải tất cả nhà thầu đều chủ động được việc này, dẫn đến sự không đồng đều trong việc cung ứng cát tại các công trường.
Bên cạnh vấn đề nguồn cung, khâu vận chuyển cát từ các mỏ miền Tây về công trường cũng gặp nhiều vướng mắc. Theo ông Phúc, sà lan chở vật liệu từ các mỏ về khu vực huyện Củ Chi phải đi qua tới 8 trạm kiểm soát khác nhau của các lực lượng đường thủy, biên phòng, hoặc tổ liên ngành. Quy trình kiểm soát tại các trạm này có sự lặp lại về thủ tục. Do đó, nhiều nhà thầu đã kiến nghị các cơ quan chức năng tổ chức “luồng xanh” riêng cho sà lan chở cát phục vụ dự án. Việc áp dụng “luồng xanh” không có nghĩa là bỏ qua kiểm soát, mà chỉ tập trung kiểm tra chặt chẽ tại trạm đầu tiên về tải trọng, giấy tờ, hóa đơn, và nguồn gốc cát, sau đó thông báo cho các trạm kế tiếp để giảm bớt thời gian dừng chờ và thủ tục lặp lại..
Trước những khó khăn về vật liệu và vận chuyển được nêu, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đã ghi nhận và chỉ đạo chủ đầu tư cần xác định rõ nguyên nhân, đồng thời làm việc trực tiếp với các lực lượng liên quan như công an, biên phòng để tháo gỡ các thủ tục không cần thiết, giảm thiểu thời gian kiểm tra. Ban quản lý dự án được yêu cầu báo cáo nhanh chóng và trực tiếp cho Phó chủ tịch UBND thành phố Bùi Xuân Cường, người được giao phụ trách chính dự án, để đảm bảo giải quyết vướng mắc kịp thời.
Để siết chặt quản lý và thúc đẩy tiến độ, Sở Xây dựng TP HCM cũng được giao nhiệm vụ thành lập tổ công tác đặc biệt. Tổ này sẽ giám sát chặt chẽ tình hình thi công cũng như việc cung ứng vật liệu, đặc biệt là cát san lấp, cho các gói thầu phía tây dự án. Tổ công tác có trách nhiệm báo cáo định kỳ hàng tuần để lãnh đạo thành phố nắm bắt sát sao tình hình và kịp thời có chỉ đạo xử lý. Ngoài ra, Sở Xây dựng cũng tổng hợp các khó khăn khác của nhà thầu, bao gồm cả biến động giá vật liệu, để thành phố có cơ sở kiến nghị lên Chính phủ xem xét tháo gỡ.
Lãnh đạo TP HCM cũng đưa ra quan điểm rõ ràng về công tác quản lý nhà thầu: những đơn vị thi công tốt, đảm bảo tiến độ sẽ được biểu dương, khen thưởng. Ngược lại, các nhà thầu chậm trễ, không đáp ứng yêu cầu sẽ bị xử lý hoặc điều chuyển khối lượng công việc sang cho các đơn vị khác có năng lực tốt hơn để không làm ảnh hưởng đến mục tiêu chung của toàn dự án.
Chủ tịch UBND TP HCM yêu cầu các đơn vị liên quan phải tăng tốc hơn nữa để đảm bảo mục tiêu quan trọng là thông xe kỹ thuật Vành đai 3 vào cuối năm 2024 và chính thức đưa toàn tuyến vào khai thác trong năm 2025 theo đúng kế hoạch đã đề ra. Đây là mục tiêu then chốt sau hơn hai năm dự án khởi công nhằm phát huy hiệu quả kết nối vùng.
Dự án đường Vành đai 3 có tổng chiều dài hơn 90 km, là tuyến đường liên vùng huyết mạch đi qua bốn tỉnh, thành phố: TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An. Được quy hoạch từ hơn một thập kỷ trước, dự án đã có một số đoạn hoàn thành và đưa vào sử dụng như đoạn Mỹ Phước – Tân Vạn dài 15,3 km qua Bình Dương. Một đoạn quan trọng khác là cầu Nhơn Trạch, nối liền TP HCM và Đồng Nai, dự kiến sẽ hoàn thành và khai thác vào cuối tháng 6 tới.
Phần còn lại của dự án có chiều dài hơn 76 km đang được các địa phương đầu tư với tổng vốn đầu tư gần 75.400 tỷ đồng. Quy mô thiết kế của tuyến đường là 6-8 làn xe, trong giai đoạn một sẽ ưu tiên xây dựng 4 làn xe cao tốc cùng với đường song hành hai bên (không liên tục). Mỗi tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm thực hiện hai dự án thành phần, bao gồm công tác xây lắp và giải phóng mặt bằng. Khi hoàn thành, Vành đai 3 không chỉ cải thiện đáng kể khả năng kết nối giao thông giữa các tỉnh thành mà còn tạo ra một hành lang đô thị và công nghiệp động lực, thúc đẩy sự phát triển không chỉ cho 4 địa phương dự án đi qua mà còn tác động tích cực đến toàn bộ vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc về nguồn cung và vận chuyển cát là yếu tố then chốt để đảm bảo Vành đai 3 TP HCM và các đoạn còn lại hoàn thành đúng tiến độ, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư và vai trò kết nối vùng.