Tại hội nghị giao ban kinh tế – xã hội diễn ra ngày 10/6, thông tin từ Sở Tài chính tỉnh Đồng Nai cho biết, tỉnh này cùng Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã thống nhất trình một đề án chưa từng có tại siêu dự án hạ tầng hơn 16 tỷ USD lớn nhất Việt Nam: Đề án chung về xây dựng khu thương mại tự do tại khu vực trong và ngoài Sân bay Long Thành, để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Thông tin này được Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đồng Nai Trương Thị Hương Bình chia sẻ tại cuộc họp. Trước đó, tỉnh Đồng Nai đã chủ động triển khai lập Đề án xây dựng khu thương mại tự do phức hợp, nhằm khai thác tối đa lợi thế của Sân bay Long Thành, Cảng Phước An và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, ACV cũng cho biết Tổng công ty đang xây dựng một Đề án riêng về khu thương mại tự do bên trong khu vực sân bay Long Thành. Nhận thấy sự chồng lấn và cần thiết phải có cái nhìn tổng thể, hai bên đã thống nhất phương án phối hợp để tỉnh Đồng Nai thay mặt báo cáo Thủ tướng Chính phủ về Đề án chung xây dựng khu thương mại tự do bao gồm cả khu vực trong và ngoài Sân bay Long Thành.
Phối cảnh Sân bay Long Thành, trung tâm của đề xuất khu thương mại tự do tại Đồng Nai
Vị thế chiến lược và mục tiêu phát triển
Đồng Nai là tỉnh có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, được xem là trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tỉnh đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế – xã hội không chỉ của khu vực Đông Nam Bộ mà còn của cả nước. Với vị trí địa lý thuận lợi, liền kề TP.HCM và kết nối dễ dàng với các tỉnh lân cận như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Lâm Đồng, Đồng Nai là cầu nối quan trọng giữa các trung tâm công nghiệp, vùng Tây Nguyên và đồng thời là cửa ngõ giao thương quốc tế.
Ông Đặng Minh Đức, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, nhấn mạnh: “Việc nghiên cứu xây dựng đề án Khu thương mại tự do gắn với sân bay Long Thành và Cảng Phước An là cần thiết để phục vụ nhu cầu giao thương quốc tế. Đề án này phù hợp với lợi thế vị trí địa lý chiến lược, lợi thế về ngành nghề và định hướng phát triển của Đồng Nai nói riêng cũng như toàn vùng Đông Nam Bộ nói chung.”
Vị trí chiến lược của tỉnh Đồng Nai, khu vực trọng điểm liên kết với sân bay Long Thành và cảng biển
Quy mô và phân khu chức năng dự kiến
Theo kế hoạch sơ bộ của tỉnh Đồng Nai, Khu thương mại tự do này dự kiến sẽ có quy mô rất lớn với tổng diện tích khoảng 8.000 ha, được phân bổ tại nhiều vị trí chiến lược trên địa bàn huyện Long Thành và các khu vực lân cận. Đề án dự kiến bao gồm nhiều phân khu chức năng khác nhau để tạo nên một hệ sinh thái kinh tế đa dạng và đồng bộ.
Các phân khu chức năng được quy hoạch bao gồm: khu vực sản xuất (có thể là sản xuất hàng hóa giá trị cao, phục vụ xuất nhập khẩu nhanh qua đường hàng không), khu logistics hiện đại (bao gồm kho bãi, trung chuyển hàng hóa quốc tế), khu thương mại dịch vụ – tài chính, khu kinh tế số, khu công nghệ thông tin tập trung và khu đổi mới sáng tạo.
Các địa điểm cụ thể được đưa vào quy hoạch sơ bộ gồm: Khu Logistics liền kề Sân bay Long Thành, Khu công nghệ thông tin tập trung, Khu đổi mới sáng tạo tại huyện Long Thành (tổng diện tích hơn 1.400 ha); Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp (với diện tích quy hoạch hơn 2.600 ha); Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn (diện tích gần 3.600 ha); và Khu cảng, hậu cần Cảng Phước An (diện tích hơn 360 ha). Sự phân bổ này cho thấy định hướng kết hợp chặt chẽ hoạt động của sân bay, cảng biển và các khu công nghiệp hiện có.
Thông tin về Dự án Sân bay Long Thành
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, công trình trọng điểm quốc gia, được xây dựng tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai với tổng vốn đầu tư ấn tượng lên tới hơn 16 tỷ USD. Đây là dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất Việt Nam hiện nay.
Dự án được chia làm 3 giai đoạn chính. Giai đoạn 1, với vốn đầu tư 5,45 tỷ USD, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác vào năm 2026, đạt công suất phục vụ 25 triệu lượt khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Giai đoạn 2 sẽ được triển khai từ năm 2028 đến năm 2032, nâng tổng công suất lên 50 triệu lượt khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm. Giai đoạn 3 sẽ bắt đầu sau năm 2035, đưa công suất tối đa của sân bay Long Thành lên 100 triệu lượt khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, qua đó khẳng định vị thế sân bay trung chuyển quốc tế lớn nhất Việt Nam và khu vực.
Cận cảnh công trường thi công Cảng hàng không quốc tế Long Thành, dự án trọng điểm hơn 16 tỷ USD
Kết luận
Việc tỉnh Đồng Nai phối hợp với ACV để thống nhất và báo cáo Thủ tướng Chính phủ Đề án chung xây dựng khu thương mại tự do tại khu vực Sân bay Long Thành là một bước đi chiến lược mang tầm vóc quốc gia. Đề án này không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tối đa lợi thế vượt trội của Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cảng Phước An, mà còn kỳ vọng tạo ra một cực tăng trưởng mới, thu hút đầu tư quy mô lớn, thúc đẩy giao thương quốc tế và đóng góp mạnh mẽ vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Đồng Nai và cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đề án này nếu được thông qua sẽ là động lực quan trọng để biến khu vực quanh Sân bay Long Thành thành một trung tâm logistics và thương mại quốc tế năng động trong tương lai.